{"id":6895,"date":"2024-02-05T07:50:00","date_gmt":"2024-02-05T06:50:00","guid":{"rendered":"http:\/\/parafia-zegrze.pl\/?p=6895"},"modified":"2024-02-06T18:47:49","modified_gmt":"2024-02-06T17:47:49","slug":"105-lat-temu-papiez-benedykt-xv-ustanowil-biskupstwo-polowe-w-polsce","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/parafia-zegrze.pl\/?p=6895","title":{"rendered":"105 lat temu papie\u017c Benedykt XV ustanowi\u0142 Biskupstwo Polowe w Polsce"},"content":{"rendered":"\n

Dzi\u015b mija 105. rocznica utworzenia przez papie\u017ca Benedykta XV Biskupstwa Polowego w Polsce. Biskupstwo utworzone 05 lutego 1919 roku by\u0142o pierwszym w Europie, a drugim na \u015bwiecie (po Chile) powo\u0142anym przez Stolic\u0119 Apostolsk\u0105. W czasach PRL jego dzia\u0142alno\u015b\u0107 by\u0142a zawieszona, a w to miejsce powo\u0142ano fasadowy Generalny Dziekanat WP. Ordynariat Polowy w Polsce przywr\u00f3cono dopiero w 1991 roku.<\/p>\n\n\n\n

Biskupstwo Polowe w Polsce<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W dniu 5 lutego 1919 r. wizytator apostolski ks. Achille Ratti (p\u00f3\u017aniejszy papie\u017c Pius XI) og\u0142osi\u0142 utworzenie przez Ojca \u015awi\u0119tego Benedykta XV Biskupstwa Polowego w Polsce i nominowanie na pierwszego Biskupa Wojsk Polskich dotychczasowego biskupa pomocniczego archidiecezji warszawskiej, bp. Stanis\u0142awa Galla. Nominacj\u0119 otrzyma\u0142 8 lutego z r\u0105k Naczelnika Pa\u0144stwa J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego i nast\u0119pnego dnia obj\u0105\u0142 sw\u00f3j urz\u0105d. Na swego zast\u0119pc\u0119 mianowa\u0142 ks. Jana Pajkerta, stoj\u0105cego na czele konsystorza wojskowego powo\u0142anego 14 listopada 1918 r.<\/p>\n\n\n\n

Biskup Stanis\u0142aw Gall rozpocz\u0105\u0142 swoj\u0105 misj\u0119 w warunkach wojennych. Trwa\u0142y walki o granice pa\u0144stwa w Ma\u0142opolsce Wschodniej, na Wile\u0144szczy\u017anie, rozgorza\u0142a wojna polsko-bolszewicka (1919\u20131921). Stan\u0119\u0142o przed nim zadanie zorganizowania dostatecznej liczby kapelan\u00f3w, kt\u00f3rych domaga\u0142y si\u0119 formacje walcz\u0105ce na r\u00f3\u017cnych frontach, wyposa\u017cenie ich w kaplice polowe, niezb\u0119dny sprz\u0119t liturgiczny, skoordynowanie i zharmonizowanie duszpasterstwa wojskowego z aparatem wojskowym (tworzenie od podstaw regulamin\u00f3w i przepis\u00f3w prawa reguluj\u0105cych s\u0142u\u017cb\u0119 kapela\u0144sk\u0105 w wojsku polskim).<\/p>\n\n\n\n

Po zako\u0144czeniu dzia\u0142a\u0144 wojennych zorganizowana zosta\u0142a nowa struktura ko\u015bcielna i opracowany zosta\u0142 statut duszpasterstwa wojskowego, uzgodniony mi\u0119dzy Stolic\u0105 Apostolsk\u0105 i Rzeczpospolit\u0105 Polsk\u0105 i og\u0142oszony 27 lutego 1926 r.<\/p>\n\n\n\n

Nast\u0119pc\u0105 bp Galla zosta\u0142 ks. J\u00f3zef Gawlina, kap\u0142an diecezji katowickiej, proboszcz parafii \u015bw. Barbary w Kr\u00f3lewskiej Hucie (dzi\u015b Chorz\u00f3w). Biskup Gawlina, posiadaj\u0105cy w m\u0142odo\u015bci do\u015bwiadczenie \u017co\u0142nierskie, da\u0142 si\u0119 pozna\u0107 jako dynamiczny organizator duszpasterstwa w Wojsku Polskim \u2013 w czasie narastaj\u0105cych napi\u0119\u0107 i intensywnych przygotowa\u0144 do spodziewanej wojny.<\/p>\n\n\n\n

Po jej wybuchu bp Gawlina zorganizowa\u0142 duszpasterstwo w Polskich Si\u0142ach Zbrojnych na Zachodzie, jego jurysdykcji podlegali polscy \u017co\u0142nierze w krajach Europy, w Kanadzie, na Bliskim Wschodzie, w ZSRR (w latach 1941\u20131942), lotnicy, marynarze. Biskup przebywa\u0142 w\u015br\u00f3d \u017co\u0142nierzy Armii Polskiej w ZSRR, towarzyszy\u0142 2. Korpusowi gen. W\u0142adys\u0142awa Andersa w kampanii w\u0142oskiej, u schy\u0142ku wojny Stolica Apostolska powierzy\u0142a mu tak\u017ce jurysdykcj\u0119 \u201enad wszystkimi emigrantami i wygna\u0144cami polskimi, a w 1949 r. papie\u017c Pius XII mianowa\u0142 go Protektorem Emigracji Polskiej. Biskup Gawlina by\u0142 r\u00f3wnie\u017c Ojcem Soboru Watyka\u0144skiego II. Spoczywa na Polskim Cmentarzu Wojennym na Monte Cassino.<\/p>\n\n\n\n

Duszpasterstwo wojskowe po II wojnie \u015bwiatowej<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Po zako\u0144czeniu wojny i w\u0142\u0105czeniu Polski do sowieckiej strefy wp\u0142yw\u00f3w na ponad czterdzie\u015bci lat duszpasterstwo wojskowe zosta\u0142o podporz\u0105dkowane organizacyjnie i strukturalnie w\u0142adzy pa\u0144stwowej.<\/p>\n\n\n\n

Na jego czele sta\u0142 w okresie PRL-u dziekan generalny WP, kt\u00f3ry w \u015bwietle prawa ko\u015bcielnego by\u0142 pozbawiony jurysdykcji kanonicznej wobec kapelan\u00f3w wojskowych. Kapelani wojskowi, aby zachowa\u0107 jedno\u015b\u0107 z Ko\u015bcio\u0142em, musieli j\u0105 uzyskiwa\u0107 od swych biskup\u00f3w diecezjalnych. Dla w\u0142adz PRL istnienie Generalnego Dziekanatu WP by\u0142o jedn\u0105 z oznak rzekomej tolerancji i swob\u00f3d religijnych.<\/p>\n\n\n\n

Upadek komunizmu umo\u017cliwi\u0142 przywr\u00f3cenie Ordynariatu Polowego w Polsce. 21 stycznia 1991 r. papie\u017c Jan Pawe\u0142 II wyda\u0142 dekret przywracaj\u0105cy diecezj\u0119 wojskow\u0105 oraz bull\u0119 w sprawie nominacji ks. pra\u0142. dr. S\u0142awoja Leszka G\u0142\u00f3dzia (ur. 1945), kap\u0142ana archidiecezji wile\u0144skiej, dotychczasowego pracownika watyka\u0144skiej Kongregacji ds. Ko\u015bcio\u0142\u00f3w Wschodnich na biskupa polowego. Lata 90. by\u0142y okresem odbudowywania pozycji duszpasterstwa wojskowego, otwierania przed Chrystusem bram koszar i instytucji wojskowych, tworzenia sieci parafii i o\u015brodk\u00f3w duszpasterskich, budowy \u015bwi\u0105ty\u0144 lub adaptowania na cele sakralne budynk\u00f3w wojskowych, organizowania opieki duszpasterskiej w misjach pokojowych i stabilizacyjnych oraz organizacji urz\u0119du kurii polowej.<\/p>\n\n\n\n

Czwartym biskupem Ko\u015bcio\u0142a w Wojsku Polskim zosta\u0142 ks. pra\u0142. dr Tadeusz P\u0142oski a po jego \u015bmierci w katastrofie smole\u0144skiej kolejnym ordynariuszem wojskowym zosta\u0142 bp J\u00f3zef Guzdek, kt\u00f3ry pe\u0142ni\u0142 pos\u0142ug\u0119 biskupa polowego do 16 lipca 2021 r., kiedy Franciszek mianowa\u0142 go arcybiskupem i metropolit\u0105 bia\u0142ostockim.<\/p>\n\n\n\n

15 stycznia 2022 r. Nuncjatura Apostolska w Polsce poinformowa\u0142a, \u017ce decyzj\u0105 Ojca \u015awi\u0119tego kolejnym biskupem polowym Wojska Polskiego zosta\u0142 bp Wies\u0142aw Lechowicz, dotychczasowy biskup pomocniczy diecezji tarnowskiej. Jako dewiz\u0119 biskupi\u0105 przyj\u0105\u0142 s\u0142owa \u201eIn finem diligere\u201d (Do ko\u0144ca umi\u0142owa\u0107). Ingres bp. Wies\u0142awa Lechowicza do Katedry Polowej Wojska Polskiego odby\u0142 si\u0119 12 lutego 2022 r. W 2022 r. zosta\u0142 delegatem KEP: ds. Duszpasterstwa Policji, ds. Duszpasterstwa Stra\u017cy Ochrony Kolei, ds. Duszpasterstwa Kombatant\u00f3w oraz ds. Duszpasterstwa Harcerzy.<\/p>\n\n\n\n

Wi\u0119cej historii znajdziesz pod linkiem: https:\/\/ordynariat.wp.mil.pl\/aktualnosci\/2024\/luty-2024\/105-lat-temu-papiez-benedykt-xv-ustanowil-biskupstwo-polowe-w-polsce\/<\/strong><\/a><\/p>\n\n\n\n

Tekst: Krzysztof St\u0119pkowski
Fot. Archiwum Ordynariatu Polowego<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dzi\u015b mija 105. rocznica utworzenia przez papie\u017ca Benedykta XV Biskupstwa Polowego w Polsce. Biskupstwo utworzone 05 lutego 1919 roku by\u0142o pierwszym w Europie, a drugim na \u015bwiecie (po Chile) powo\u0142anym przez Stolic\u0119 Apostolsk\u0105. W czasach PRL jego dzia\u0142alno\u015b\u0107 by\u0142a zawieszona, a w to miejsce powo\u0142ano fasadowy Generalny Dziekanat WP. Ordynariat Polowy w Polsce przywr\u00f3cono dopiero … [Czytaj dalej…]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":6902,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["entry","post","publish","author-proboszcz","post-6895","format-standard","has-post-thumbnail","category-news"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/parafia-zegrze.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6895","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/parafia-zegrze.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/parafia-zegrze.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/parafia-zegrze.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/parafia-zegrze.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6895"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/parafia-zegrze.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6895\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6905,"href":"https:\/\/parafia-zegrze.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6895\/revisions\/6905"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/parafia-zegrze.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6902"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/parafia-zegrze.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6895"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/parafia-zegrze.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6895"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/parafia-zegrze.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6895"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}